Cổ phiếu khai thác mỏ vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng khi “cơn sốt thị trường” chưa thực sự bắt đầu
Sau hơn một thập kỷ diễn biến tương đối trầm lắng, ngành khai thác mỏ toàn cầu đang bắt đầu thu hút lại sự chú ý của giới đầu tư. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia trong ngành, đà tăng của nhóm cổ phiếu khai khoáng có thể vẫn chỉ mới ở giai đoạn đầu. Thị trường hiện chưa xuất hiện trạng thái “hưng phấn cực độ” – yếu tố thường thấy ở giai đoạn cuối của một chu kỳ tăng giá mạnh.
Nhận định này được đưa ra bởi Kai Hoffmann – CEO của Soar Financial Partners – trong khuôn khổ hội nghị ngành khai khoáng lớn nhất thế giới là Prospectors & Developers Association of Canada (PDAC) 2026 Conference. Theo ông, sự quan tâm ngày càng gia tăng của nhà đầu tư tại hội nghị năm nay cho thấy chu kỳ tăng trưởng mới của ngành khai thác có thể đang hình thành.
Chu kỳ mới của ngành khai khoáng
Trong hơn 10 năm qua, cổ phiếu ngành khai thác – đặc biệt là các công ty khai thác vàng và kim loại quý – phần lớn hoạt động kém hiệu quả so với nhiều nhóm cổ phiếu khác. Giá kim loại quý có những giai đoạn tăng mạnh, nhưng giá cổ phiếu khai thác thường không phản ánh đầy đủ mức tăng đó.
Tuy nhiên, bức tranh hiện nay đang thay đổi. Nhiều công ty khai thác lớn đang cải thiện lợi nhuận, tăng cường kỷ luật tài chính và tối ưu hóa hoạt động. Điều này khiến cổ phiếu ngành khai khoáng bắt đầu thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư tổ chức cũng như các quỹ đầu tư.
Một chỉ báo phổ biến để theo dõi hiệu suất ngành này là quỹ ETF khai thác vàng như VanEck Gold Miners ETF (GDX). Trong thời gian gần đây, quỹ này đã ghi nhận sự phục hồi đáng kể, phản ánh sự cải thiện trong kỳ vọng của thị trường đối với các công ty khai thác vàng.
Theo Hoffmann, chu kỳ tăng của ngành khai khoáng thường kéo dài nhiều năm và thường bắt đầu trong bối cảnh thị trường còn hoài nghi. Chính sự hoài nghi này lại là dấu hiệu tích cực, bởi nó cho thấy thị trường chưa bước vào giai đoạn đầu cơ quá mức.
“Cơn sốt” thị trường vẫn chưa xuất hiện
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chu kỳ hiện tại là sự thiếu vắng tâm lý hưng phấn thái quá. Trong các chu kỳ trước, khi cổ phiếu khai thác bước vào giai đoạn cuối của thị trường bò, nhà đầu tư thường đổ tiền ồ ạt vào các công ty thăm dò nhỏ hoặc các dự án có rủi ro cao.
Tuy nhiên, theo Hoffmann, điều này vẫn chưa xảy ra. Các nhà đầu tư hiện vẫn khá thận trọng và chủ yếu tập trung vào các công ty khai thác lớn hoặc các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc.
Ông cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy thị trường vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Trong quá khứ, giai đoạn tăng mạnh nhất của cổ phiếu khai khoáng thường diễn ra khi dòng vốn đầu cơ bắt đầu chảy vào các công ty nhỏ trong ngành.
Các tập đoàn khai thác lớn dẫn dắt xu hướng
Hiện nay, các tập đoàn khai thác vàng hàng đầu thế giới đang đóng vai trò dẫn dắt thị trường. Những công ty lớn như Barrick Gold, Newmont và Agnico Eagle Mines đều được hưởng lợi từ giá vàng cao và chi phí sản xuất được kiểm soát tốt hơn.
Trong nhiều năm trước, các công ty khai thác thường bị chỉ trích vì chi tiêu quá mức cho các dự án mới hoặc mua lại các mỏ có hiệu quả thấp. Tuy nhiên, sau nhiều bài học đắt giá, các doanh nghiệp lớn trong ngành đã trở nên kỷ luật hơn trong việc phân bổ vốn.
Thay vì mở rộng ồ ạt, họ tập trung vào việc tăng hiệu quả hoạt động, cải thiện dòng tiền và trả cổ tức cho cổ đông. Điều này khiến cổ phiếu ngành khai khoáng trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư dài hạn.
Vai trò ngày càng quan trọng của ngành khai khoáng
Ngoài yếu tố giá vàng, ngành khai khoáng còn được hưởng lợi từ xu hướng chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Nhiều kim loại như đồng, lithium hay nickel đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất pin, xe điện và cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo.
Điều này khiến nhu cầu đối với tài nguyên khoáng sản tăng mạnh trong dài hạn. Các chính phủ trên thế giới cũng bắt đầu nhận ra tầm quan trọng chiến lược của chuỗi cung ứng khoáng sản, đặc biệt là các kim loại quan trọng cho công nghệ và quốc phòng.
Sự thay đổi này có thể tạo ra một chu kỳ đầu tư mới trong ngành khai khoáng, khi nhiều quốc gia tìm cách đảm bảo nguồn cung khoáng sản ổn định và giảm phụ thuộc vào một số khu vực địa lý nhất định.
Cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn
Theo nhiều chuyên gia, cổ phiếu khai khoáng thường mang tính chu kỳ rất rõ rệt. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư cần kiên nhẫn và hiểu rõ giai đoạn của chu kỳ thị trường.
Ở giai đoạn đầu của chu kỳ tăng, cổ phiếu các công ty khai thác lớn thường tăng trước nhờ nền tảng tài chính vững chắc. Sau đó, khi niềm tin thị trường tăng lên, dòng tiền sẽ dần chảy sang các công ty khai thác nhỏ và các dự án thăm dò.
Nếu chu kỳ hiện tại tiếp tục phát triển, ngành khai khoáng có thể bước vào một giai đoạn tăng trưởng kéo dài nhiều năm, tương tự như chu kỳ tăng mạnh của thập niên 2000.
Rủi ro vẫn tồn tại
Dù triển vọng dài hạn được đánh giá tích cực, ngành khai khoáng vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Giá kim loại có thể biến động mạnh do yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ hoặc căng thẳng địa chính trị.
Ngoài ra, hoạt động khai thác cũng chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như chi phí năng lượng, quy định môi trường và rủi ro địa chính trị tại các khu vực khai thác.
Do đó, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục và lựa chọn các doanh nghiệp có quản trị tốt, chi phí sản xuất thấp và dự trữ tài nguyên chất lượng.
Kết luận
Mặc dù ngành khai khoáng đã bắt đầu phục hồi sau nhiều năm trầm lắng, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường bò thực sự vẫn chưa bước vào giai đoạn bùng nổ. Việc thiếu vắng tâm lý đầu cơ quá mức cho thấy chu kỳ tăng trưởng của ngành có thể vẫn còn ở giai đoạn đầu.
Nếu nhu cầu kim loại tiếp tục tăng và giá vàng duy trì ở mức cao, cổ phiếu khai khoáng có thể trở thành một trong những nhóm ngành hấp dẫn nhất trong những năm tới. Với các yếu tố cơ bản đang dần cải thiện, nhiều nhà phân tích tin rằng dư địa tăng trưởng của ngành này vẫn còn rất lớn.




